Magento hakkında bilinen 5 yanlış: Magento 2.4 döneminde ne değişti?

Bu yazıyı 2016'da, Magento'nun Türkiye'de yeni yeni tanındığı bir dönemde yazmıştım. Aradan geçen sürede Magento eBay'den ayrıldı, 2018'de Adobe'ye geçti, Magento 1 emekliye ayrıldı ve platform 2.4 serisine ulaştı. Ama o gün saydığım yanlış bilinenlerin çoğu hâlâ dolaşımda.

Türkiye'de e-ticaret uzun süre fiyat odaklı büyüdü. E-ticarete girmek isteyen firmalar için çok cazip fiyatlı paketler oluşturuldu ve bu, platformlar hakkındaki algıyı da yönlendirdi. Magento'yu düşünen firmalar için o beş maddeyi bugünün gerçekleriyle yeniden ele alıyorum.

1. "Magento siteler yavaş çalışır"

Magento basit bir e-ticaret betiği değil. Çok işlevli olduğu için kullanılmayan modüllerin kapatılması ve kendine ait, doğru yapılandırılmış bir sunucuda çalışması gerekir. Optimize edilmeden kurulan sunucularda başarılı bir performans sergilemez; ama yavaşlığın sebebi çoğu zaman platformun kendisi değil, yapılandırmadır.

Kendi yönettiğim bir mağazadan örnek: sayfaların sunucu yanıt süresi 1,5–2,8 saniye arasındaydı. Sebep iki ayardı. Bir modül her sayfaya önbelleklenemez bir blok ekleyerek tam sayfa önbelleğini fiilen devre dışı bırakıyordu ve sunucuda PHP'nin OPcache'i hiç kurulmamıştı. Bu ikisi düzeltildiğinde yanıt süresi yaklaşık 0,2 saniyeye indi. Donanıma dokunmadık.

2. "Magento ücretsizdir"

Magento'nun iki sürümü var ve ikisi aynı temele dayanıyor. Magento Open Source'un lisansı gerçekten ücretsiz. Ücretli sürüm olan Adobe Commerce ise ek özellikler ve Adobe desteğiyle geliyor; fiyatı açıkça yayınlanmıyor ve Türkiye ölçeğinde çoğu işletme için yüksek kalıyor. Bu yüzden Türkiye'de genellikle Open Source kullanılıyor.

Ama "lisans ücretsiz" ile "Magento ücretsiz" aynı şey değil. Bir Magento 2.4 mağazasının gerçek maliyetine şunlar giriyor:

• OpenSearch, Redis ya da Valkey ve veritabanını birlikte çalıştıracak, size ayrılmış bir sunucu,
• tema ve eklenti lisansları (çoğunda güncelleme ve destek hakkı belirli bir süreyle sınırlı),
• güvenlik yamaları ve sürüm güncellemeleri için harcanan uzman zamanı,
• yedekleme, izleme ve bir sorun çıktığında müdahale.

Bütçe yaparken lisansa değil, bu kalemlerin toplamına bakın.

3. "Magento sadece büyük bütçeli projelerde kullanılır"

2016'da Magento 1'in, Türkiye'de pek uzmanı olmayan Zend Framework üzerine kurulu olduğunu ve bu yüzden geliştirmenin pahalıya geldiğini yazmıştım. Magento 2 bugün Composer, güncel PHP sürümleri ve Zend'in devamı olan Laminas bileşenleriyle çok daha standart bir altyapı kullanıyor. Buna karşılık Magento'nun kendi mimarisini (bağımlılık enjeksiyonu, plugin'ler, düzen XML'leri, indeksleyiciler) bilen geliştirici bulmak hâlâ kolay değil. Magento 2 ayrıca Magento 1'den daha fazla sunucu kaynağı istiyor.

Yine de bu, Magento'nun yalnızca büyük bütçeli projelerde kullanılabileceği anlamına gelmiyor. Niş ve düşük bütçeli bir mağaza da iyi yapılandırılmış tek bir sanal sunucuda rahatça çalışabilir. Gereken şey doğru çözüm ortağını bulmak ve Magento'yu yapılacak işe göre yapılandırmak. Bir mağazada hiç kullanılmayan iki modülün her sayfa açılışında sepet sorgusu yapıp günlük dosyalarını binlerce hata kaydıyla doldurduğunu gördüm; onları kapatmak yetti.

4. "Magento kolay optimize edilir"

Hayır. Magento'yu hızlandırmak için ayarların ne yaptığını ve sonucu nasıl ölçeceğinizi bilmek gerekiyor. Kendi işimde karşılaştığım tuzaklardan birkaçı:

• Tam sayfa önbelleği Varnish'e ayarlı ama sunucuda Varnish çalışmıyor: Magento her sayfayı sıfırdan üretiyor ve hiçbir hata vermiyor.
• Yerleşik tam sayfa önbelleği tarayıcıya her zaman no-store başlığı gönderir. Bunu arıza sanmak sizi saatlerce yanlış yerde aratır.
• Üçüncü parti bir modül, mobil cihazlar için önbellek anahtarını değiştirerek mobil sayfaların hiç önbelleğe alınmamasına yol açabilir; masaüstünde her şey hızlı görünür.
• Magento'nun yerleşik JavaScript paketleme (bundling) özelliğini denediğimde statik dosya üretimi yarıda kesildi, eksik dosyalar yüzünden menü kayboldu ve özelliği geri almak zorunda kaldım.
• Kod derlemesi (setup:di:compile) sırasında cron çalışmaya devam ederse derleme yarım kalabilir. Güvenli sıra: cron'u durdur, bakım modunu aç, derle, önbelleği temizle, bakım modunu kapat, cron'u yeniden aç.

Platformun geliştirilmesi kolay değil ve bu, geliştirme maliyetlerini yükseltiyor. Kısa bir araştırmayla projenizi makul bütçelerle hayata geçirebilecek yerli ya da yabancı serbest çalışan uzmanlar bulabilirsiniz; ama seçerken Magento 2.4 deneyimine ve işini nasıl ölçtüğüne bakın.

5. "Magento limitsiz müşteri desteği sunar"

Adobe Commerce kullanıyorsanız sözleşmeniz kapsamında destek alırsınız. Magento Open Source kullanıyorsanız arkanızda bir destek hattı yok: topluluk forumları, Magento Stack Exchange ve serbest çalışan uzmanlar dışında başvurabileceğiniz pek kimse bulamazsınız.

Desteğin bir de zaman boyutu var. Magento 1'in desteği 30 Haziran 2020'de bitti; o tarihte hâlâ Magento 1 kullanan mağazalar bir anda güvenlik yaması alamaz hâle geldi. Aynı mantık Magento 2 için de geçerli: Adobe her 2.4.x sürümü için bir destek bitiş tarihi yayınlıyor ve güvenlik yamalarını düzenli aralıklarla duyuruyor. Bir de kendi sorunlarınız için çekirdek koda uyguladığınız küçük yamalar var; bunlar sürüm güncellemesinde silinir. Hangi yamayı neden uyguladığınızı bir listede tutmazsanız, güncellemeden sonra çözdüğünüzü sandığınız hata geri gelir.

Bu yüzden Magento kullanmayı düşünüyorsanız yalnızca sunucu değil, Magento yönetim desteği de veren bir hizmet sağlayıcıyı tercih edin.

Sonuç

Magento ne sihirli bir değnek ne de korkulacak bir dev. Doğru yapılandırıldığında hızlı, esnek ve uzun ömürlü bir platform; yanlış ellerde ise pahalı ve yavaş. Kararı verirken lisans fiyatına değil, platformu kimin kuracağına, izleyeceğine ve güncel tutacağına bakın.