Magento 2.4 ile dünya standartlarında e-ticaret: platform, sunucu ve hız

Bu yazının ilk hâlini 2014'te yazmıştım. O günden bu yana Magento iki kez el değiştirdi, ana sürümü değişti ve o yazıda önerdiğim araçların bir kısmı tarihe karıştı. Ama ana fikir hâlâ geçerli: Magento çok güçlü bir e-ticaret platformu, fakat bu gücü ancak ona uygun bir altyapı kurduğunuzda görürsünüz. Bu yüzden yazıyı Magento 2.4 dönemine göre baştan yazdım.

Magento bugün nerede duruyor?

Magento ilk kez 2008'de yayınlandı. PHP ile geliştirilmiş, modüler yapıda, kapsamlı bir yazılım. Hızlı büyümesinin sonucunda 2011'de eBay bünyesine katıldı, 2015'te baştan yazılmış Magento 2 çıktı, 2018'de ise Adobe tarafından satın alındı.

Bugün iki seçeneğiniz var: ücretsiz indirip kendi sunucunuza kurabileceğiniz Magento Open Source ve lisans bedeli karşılığında destekle birlikte sunulan Adobe Commerce. Adobe Commerce'in fiyatı açıkça yayınlanmıyor; işletmenin ölçeğine göre teklifle belirleniyor. Türkiye'deki Magento mağazalarının çoğu Open Source sürümünü kullanıyor, bu yazıda anlattıklarım da öncelikle onun için geçerli.

Hâlâ Magento 1 kullanıyorsanız açıkça söylemeliyim: Magento 1'in resmi desteği 30 Haziran 2020'de sona erdi, yani artık güvenlik yaması almıyor. Magento 1'den 2'ye geçiş basit bir güncelleme değil; veriler taşınır, tema ve eklentiler yeniden yapılır. Bunu bir yeniden kurulum projesi gibi planlamak gerekir.

Neden önce altyapı?

Magento ile bir e-ticaret sitesi kuracaksanız en önemli konuların başında hâlâ sunucu seçimi geliyor. Çünkü ziyaretçinin ürünlerinizi alıp almaması büyük ölçüde sitenizin hızına bağlı.

Magento 2.4 artık tek başına çalışan bir PHP uygulaması değil, birlikte çalışan servislerden oluşan bir bütün:

• web sunucusu (genellikle nginx) ve PHP-FPM,
• MySQL ya da MariaDB veritabanı,
• arama ve katmanlı gezinme için OpenSearch (2.4 serisinde zorunlu; MySQL ile arama seçeneği kaldırıldı),
• önbellek ve oturumlar için Redis ya da onunla uyumlu Valkey,
• üretim ortamında tam sayfa önbelleği için önerilen Varnish,
• her dakika çalışan cron görevleri ve mesaj kuyruğu tüketicileri.

Bu liste, paylaşımlı hosting'in neden Magento'ya uygun olmadığını tek başına açıklıyor. Paylaşımlı bir pakette OpenSearch'ü, Redis'i ya da cron'u ihtiyacınıza göre yapılandıramazsınız. 2014'te yazdığım cümleyi aynen tekrarlıyorum: paylaşımlı hosting hizmeti verilen bir sunucuda aldığınız ucuz paketlerde Magento çalıştırmak, e-ticaret yatırımınızı sokağa atmak demektir. En azından size ayrılmış bir sanal sunucu (VPS) gerekir.

Donanımda en kritik kaynak bellek, çünkü PHP süreçleri, veritabanı, OpenSearch ve Redis aynı belleği paylaşıyor. Yönettiğim mağazalardan biri bu servislerin hepsini 16 GB bellekli, SSD diskli tek bir sanal sunucuda rahatça çalıştırıyor. Bu bir alt sınır değil, bir örnek; doğru değer ürün sayınıza, trafiğinize ve kullandığınız modüllere göre değişir. Hangi Magento sürümünün hangi PHP, veritabanı ve OpenSearch sürümleriyle çalıştığını da tahmin etmeyin; Adobe'nin sistem gereksinimleri sayfasından kontrol edin. Bu tablo yama sürümleriyle birlikte değişiyor.

Hız ve güven

E-ticaret sitelerinde ziyaretçinin müşteriye dönüşmesindeki en önemli etkenlerden biri güvendir. Ziyaretçinin sitenize güven duyması ya uzun zaman içinde kendini kanıtlamış bir marka olmanıza ya da tasarımı, içeriği ve hızı bir bütün olarak sunmanıza bağlıdır.

2014'te "bir linke tıklandığında sayfa 5 saniye içinde görüntülenmeli" demiştim. Bugün bu çıta çok daha yüksek. Google, sayfa deneyimini ölçtüğü Core Web Vitals metriklerinde sayfanın ana içeriğinin 2,5 saniye içinde görünmesini "iyi" kabul ediyor (LCP). Daha uzun bekleyen ziyaretçinin aklında soru işaretleri oluşmaya başlar ve sitenize kuşkuyla yaklaşır.

Magento, birkaç ürün satan butik bir mağazadan on binlerce ürünlü büyük kataloglara kadar her ihtiyacı karşılayacak şekilde tasarlanmış. Bu esneklik, veri yapısını piyasadaki basit e-ticaret yazılımlarına göre çok daha büyük yapıyor: tek bir ürün sayfası, arka planda çok sayıda sorgu ve hesaplama demek. Yetersiz bir altyapıda Magento'nun yavaş çalışmasının sebebi bu.

Hızlandırmanın yolları

Çözümler hâlâ donanım ve yazılım tabanlı olarak ikiye ayrılıyor. Donanımı anlatmaya gerek yok: ne kadar çok bütçe ayırırsanız o kadar güçlü sunucu alırsınız. Asıl fark yazılım tarafında, doğru yapılandırmayla yaratılıyor:

• PHP-FPM ve OPcache: 2014'te önerdiğim APC ve XCache artık yok. Günümüz PHP sürümlerinde derlenmiş kodu bellekte tutan OPcache kullanılıyor ve Magento için olmazsa olmaz.
• Redis ya da Valkey: Magento'nun kendi önbellekleri ve müşteri oturumları için.
• Tam sayfa önbelleği: Magento 2'de yerleşik olarak geliyor. O dönem ayrıca satın alınan sayfa önbellekleme eklentilerine artık gerek yok; üretimde bu iş için Varnish öneriliyor.
• Üretim modu: bin/magento deploy:mode:set production komutuyla kod derlenir ve statik dosyalar önceden üretilir.
• İndeksleyiciler ve cron: indeksleyicileri "Update by Schedule" moduna alıp cron'un düzenli çalıştığından emin olmak, yönetim panelinde ürün kaydını hızlandırır ve ziyaretçiyi yormaz.
• CDN: görselleri ve statik dosyaları ziyaretçiye yakın sunuculardan dağıtmak için.
• Tema ve eklenti seçimi: özenle seçilmiş az sayıda modül, her şeyi yapan onlarca modülden iyidir. Hyvä gibi daha hafif ön yüz temaları da ciddi bir seçenek hâline geldi.
• Düzenli güvenlik yamaları: hızlı ama yamasız bir mağaza, uzun vadede yavaş bir mağazadan daha pahalıya patlar.

Deneyimden bir not

Kendi yönettiğim mağazalarda en büyük kazancı çoğu zaman yeni donanım değil, yanlış bir ayarın düzeltilmesi getirdi. Bir mağazada tam sayfa önbelleği Varnish'e ayarlanmıştı ama sunucuda Varnish çalışmıyordu. Magento hiçbir hata vermeden kendi önbelleğini devre dışı bırakmış, her sayfayı her istekte sıfırdan üretiyordu. Önbelleği Redis'te tutulan yerleşik tam sayfa önbelleğine çevirdiğimizde sunucunun yanıt süresi 0,7–1,7 saniyeden 0,24–0,52 saniyeye indi. Aynı sunucu, aynı bütçe.

Bu yüzden Magento'ya karar verdiyseniz sunucuyu yalnızca kâğıt üzerindeki özelliklerine göre değil, onu kimin yapılandıracağına ve izleyeceğine göre seçin.

Sonuç

Magento 2.4, doğru kurulduğunda küçük bir butikten büyük bir kataloğa kadar ölçeklenebilen bir platform. Ama "kur ve unut" türünden bir yazılım değil: altyapısı, önbellekleri, sürüm güncellemeleri ve güvenlik yamalarıyla düzenli bakım ister. Magento kurulumu, barındırılması ya da mevcut mağazanızın hızlandırılması konusunda destek isterseniz benimle iletişime geçebilirsiniz.